การค้าระหว่างประเทศยังคงเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างไทยกับอินเดีย ซึ่งมีแนวโน้มขยายตัวอย่างต่อเนื่องทั้งด้านมูลค่าและความหลากหลายของสินค้า

ข้อมูลจาก Global Trade Atlas ระบุว่า ในปี 2568 อินเดียมีมูลค่านำเข้าสินค้าจากต่างประเทศรวม 7.53 แสนล้านเหรียญสหรัฐ โดยท่าขนส่ง 10 อันดับแรกที่มีมูลค่านำเข้าสูงสุด ได้แก่ Nhava Sheva Sea (ร้อยละ 10.93) Delhi Air (ร้อยละ 8.23) Chennai Sea (ร้อยละ 6.00) Mundra (ร้อยละ 5.48) Mumbai Air (ร้อยละ 5.19) Chennai Air (ร้อยละ 4.67) Mumbai Sea (ร้อยละ 3.67) Paradip Sea (ร้อยละ 3.52) SEZ Jamnagar (Reliance) (ร้อยละ 3.02) และ Vadinar (ร้อยละ 2.91) สะท้อนให้เห็นว่าการขนส่งทางทะเลยังคงเป็นช่องทางหลักของการค้าอินเดีย ขณะที่การขนส่งทางอากาศมีบทบาทสำคัญต่อสินค้ามูลค่าสูง

สำหรับการนำเข้าสินค้าไทย ท่าขนส่งที่มีมูลค่าสูงสุด 10 อันดับแรก ได้แก่ ACC Amritsar (Rajasansi) (2,776 ล้านเหรียญสหรัฐ) Nhava Sheva Sea (2,288 ล้านเหรียญสหรัฐ) Chennai Sea (1,621 ล้านเหรียญสหรัฐ) Ahmedabad Air Cargo Complex (1,194 ล้านเหรียญสหรัฐ) ICD Garhiharsaru (544 ล้านเหรียญสหรัฐ) Delhi Air (514 ล้านเหรียญสหรัฐ) Kattupalli Port/Tiruvallur (489 ล้านเหรียญสหรัฐ) Mumbai Air (476 ล้านเหรียญสหรัฐ) Chennai Air (453 ล้านเหรียญสหรัฐ) และ Mundra (Gujarat) (434 ล้านเหรียญสหรัฐ)

บทบาทของท่าขนส่งในรัฐทมิฬนาฑูและรัฐอานธรประเทศ
พื้นที่ชายฝั่งตะวันออกของอินเดีย โดยเฉพาะรัฐทมิฬนาฑูและรัฐอานธรประเทศ เป็นฐานอุตสาหกรรมสำคัญของประเทศ และเป็นจุดกระจายสินค้าหลักเข้าสู่ภาคการผลิตในอินเดียตอนใต้

1) Chennai Sea
ท่าเรือเจนไนตั้งอยู่ในเมืองเจนไน รัฐทมิฬนาฑู บริหารโดย Chennai Port Authority ภายใต้กระทรวงท่าเรือ การเดินเรือ และทางน้ำของอินเดีย เป็นท่าเรือหลักของภาคใต้และเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ และปิโตรเคมี
ปี 2568 มีมูลค่านำเข้าสินค้าไทย 1,621.64 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 22.07 คิดเป็นร้อยละ 10.22 ของมูลค่าสินค้าไทยผ่านท่าขนส่งทั้งหมดของอินเดีย สินค้าหลัก ได้แก่ เครื่องจักร เครื่องจักรไฟฟ้า ยาง และพลาสติก การเติบโตดังกล่าวสะท้อนความต้องการวัตถุดิบและชิ้นส่วนอุตสาหกรรมเพื่อรองรับการขยายตัวของภาคการผลิตในรัฐทมิฬนาฑู ซึ่งมีบทบาทเป็นฐานการผลิตยานยนต์สำคัญของอินเดีย

2) Kattupalli Port / Tiruvallur
เป็นท่าเรือเอกชนบริหารโดย Adani Ports and SEZ Limited มีบทบาทสนับสนุนเขตอุตสาหกรรมรอบเมืองเจนไน รองรับเรือขนาดใหญ่และตู้คอนเทนเนอร์ เพื่อสนับสนุนการขยายตัวของอุตสาหกรรมหนัก
มีมูลค่านำเข้าสินค้าไทย 489.87 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลงร้อยละ 2.49 สินค้าหลัก ได้แก่ เครื่องจักร ยานยนต์ ยางและผลิตภัณฑ์ ยานยนต์และชิ้นส่วน เหล็ก

3) Chennai Air
ท่าอากาศยานนานาชาติเจนไน บริหารโดย Airports Authority of India มีบทบาทต่อสินค้ามูลค่าสูง อาทิ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักรไฟฟ้า และอัญมณี
ปี 2568 มีมูลค่านำเข้าสินค้าไทย 453.46 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 135.92 แสดงถึงแนวโน้มการขยายตัวของสินค้าที่ต้องการความรวดเร็วและมีมูลค่าเพิ่มสูง สินค้าหลัก ได้แก่ เครื่องจักรไฟฟ้า อัญมณีและเครื่องประดับ เครื่องจักรกล

4) ICD Irungattukottai
ตั้งอยู่ที่ Sriperumbudur เขต Kanchipuram เป็นท่าบกเชื่อมต่อทางรถไฟกับท่าเรือหลัก ดำเนินการโดย Container Corporation of India (CONCOR) รองรับห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมยานยนต์
มีมูลค่านำเข้าสินค้าไทย 300.09 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.11 โดยไทยเป็นคู่ค้าอันดับ 2 ของท่าแห่งนี้ สินค้าหลัก ได้แก่ เครื่องจักรกล ยานยนต์และชิ้นส่วน พลาสติก เครื่องจักรไฟฟ้า อลูมิเนียม

5) Tuticorin Sea (V.O. Chidambaranar Port)
ตั้งอยู่ที่เมือง Thoothukudi บริหารโดย V.O. Chidambaranar Port Authority เป็นประตูสู่ภาคใต้ตอนล่างของอินเดีย รองรับสินค้าเทกองและตู้คอนเทนเนอร์
มีมูลค่านำเข้าสินค้าไทย 173.46 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 46.25 สินค้าหลัก ได้แก่ ไขมันจากพืชและสัตว์ เส้นใย พลาสติก ไม้ และกระดาษ

6) Krishnapatnam Port
เป็นท่าเรือเอกชนในเขต Nellore รัฐอานธรประเทศ บริหารโดย Adani Krishnapatnam Port Limited รองรับสินค้าเทกองและวัตถุดิบอุตสาหกรรม
มีมูลค่านำเข้าสินค้าไทย 265.00 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 70.89 โดยสินค้าจากไทยร้อยละ 100 เป็นน้ำมันและไขมันจากพืชและสัตว์ สะท้อนความต้องการด้านอุตสาหกรรมอาหาร

7) Visakhapatnam Sea
เป็นหนึ่งในท่าเรือหลักฝั่งตะวันออก ตั้งอยู่ในเมือง Visakhapatnam รัฐอานธรประเทศ บริหารโดย Visakhapatnam Port Authority รองรับสินค้าเทกองและวัตถุดิบอุตสาหกรรมหนัก รวมไปถึงถ่านหิน เหล็ก แร่ และเคมีภัณฑ์
มีมูลค่านำเข้าสินค้าไทย 134.90 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลงร้อยละ 9.05 สินค้าหลัก ได้แก่ เคมีอินทรีย์ ทองแดง แป้งมันสำปะหลัง กระดาษ เครื่องจักรกล และพลาสติก

ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะ
โครงสร้างการนำเข้าสินค้าไทยผ่านท่าในรัฐทมิฬนาฑูมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับภาคอุตสาหกรรมขั้นกลางและอุตสาหกรรมยานยนต์ ขณะที่รัฐอานธรประเทศมีบทบาทรองรับสินค้าเกษตรและวัตถุดิบอุตสาหกรรมหนัก ดังนั้น การกำหนดยุทธศาสตร์ส่งออกของไทยควรให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ การพัฒนาเครือข่ายโลจิสติกส์ และการส่งเสริมสินค้าเทคโนโลยีขั้นกลางและขั้นสูง เพื่อรักษาและขยายส่วนแบ่งตลาดในอินเดียอย่างยั่งยืน
นอกจากนี้ การเติบโตสูงของการนำเข้าสินค้าไทยผ่านท่าอากาศยานเจนไนและท่า Krishnapatnam สะท้อนแนวโน้มการขยายตัวของสินค้ามูลค่าสูงและสินค้าเกษตรแปรรูป ซึ่งเป็นโอกาสสำคัญที่ไทยสามารถต่อยอดเชิงกลยุทธ์ได้ในระยะกลางถึงระยะยาว

ที่มา: https://www.ditp.go.th/post/v7fapo6nkp8pl2zwzw4jm4yn