หลังจากการเริ่มดำเนินการ “ปิดด่านศุลกากรทั้งเกาะ” ภายใต้โครงการการค้าเสรีไห่หนาน (Hainan Free Trade Port : Hainan FTP) ด่านท่าเรือหยางผู่ (Yangpu Port) ได้ดำเนินงานอย่างต่อเนื่องตลอด 7 วัน 24 ชั่วโมง เพื่อรองรับระบบการบริหารจัดการด่านรูปแบบใหม่ ส่งผลให้การดำเนินงานโดยรวมเป็นไปอย่างมีเสถียรภาพ การประสานงานระหว่างหน่วยงานมีความคล่องตัว และประสิทธิภาพการผ่านพิธีการศุลกากรเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกัน นโยบายสำคัญของโครงการ Hainan FTP เช่น นโยบาย “ปลอดภาษีศุลกากร (Zero Tariff)” และ “การยกเว้นภาษีสำหรับสินค้าที่ผ่านกระบวนการแปรรูปเพิ่มมูลค่า” เริ่มส่งผลเชิงรูปธรรมต่อภาคธุรกิจ

ด่านท่าเรือหยางผู่ได้จัดตั้งศูนย์บริหารจัดการด่านเพื่อติดตามการดำเนินงานแบบเรียลไทม์ และเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแลการขนส่งสินค้า โดยมีการติดตามข้อมูลสำคัญ อาทิ การผ่านพิธีการของผู้ประกอบการที่ได้รับสิทธิประโยชน์ การเข้า–ออกของเรือ การลักลอบนำเข้าส่งออกสินค้า และการติดตามสถานการณ์ด้านสาธารณะ ผ่านกลไกการรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์สถานการณ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อใช้เป็นข้อมูลสนับสนุนการกำหนดมาตรการบริหารจัดการด่าน

ข้อมูลล่าสุดระบุว่า ปัจจุบันท่าเรือหยางผู่มีผู้ประกอบการที่ได้รับสิทธิประโยชน์ภายใต้นโยบายปลอดภาษีจำนวน 1,227 ราย และมีบริษัทที่ดำเนินธุรกิจแปรรูปเพิ่มมูลค่า 17 ราย (ขึ้นทะเบียนแล้ว 13 ราย) นับตั้งแต่เริ่มดำเนินการปิดด่านทั้งเกาะจนถึงวันที่ 23 ก.พ. 69 มีเรือเข้า–ออกท่าเรือรวม 6,741 เที่ยว โดยเป็นเรือเข้า–ออกด่านศุลกากร 3,040 เที่ยว มีการตรวจสอบลูกเรือเข้า–ออกประเทศมากกว่า 18,330 คน และดำเนินการเปลี่ยนเวรลูกเรือมากกว่า 450 ครั้ง ทั้งนี้ แม้ในช่วงวันหยุดเทศกาลตรุษจีน ด่านยังคงให้บริการอย่างต่อเนื่องโดยไม่หยุดชะงัก

ในด้านการอำนวยความสะดวกทางการค้า ท่าเรือหยางผู่ได้พัฒนาระบบบริการแบบครบวงจรทั้งออนไลน์และออฟไลน์ รวมถึงจัดตั้งช่องทางการสื่อสารกับภาคธุรกิจผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ หน่วยงานพาณิชย์ หน่วยงานภาคอุตสาหกรรม และหน่วยงานตรวจสอบร่วม เพื่อแก้ไขอุปสรรคในกระบวนการยื่นสำแดงสินค้าและการผ่านพิธีการศุลกากร ส่งผลให้สินค้าภายใต้การกำกับดูแลสามารถดำเนินการได้รวดเร็วมากขึ้น

จนถึงวันที่ 23 ก.พ. 69 มูลค่าสินค้าภายใต้นโยบายปลอดภาษีที่ผ่านด่านหยางผู่ มีมูลค่าประมาณ 1.23 พันล้านหยวน โดยมีบริษัทได้รับประโยชน์จำนวน 8 ราย สินค้าหลัก ได้แก่ น้ำมันดิบ แคลไซต์ เอทิลีนไกลคอล สปอดูมีน และวงจรรวม ขณะเดียวกัน ธุรกิจแปรรูปเพิ่มมูลค่ามีปริมาณส่งออกสะสม 32,870 ตัน มูลค่าประมาณ 215 ล้านหยวน โดยมีสินค้าหลัก ได้แก่ โพลีโพรพิลีน โพลีเอทิลีน และเนื้อวัว

นอกจากนี้ ตั้งแต่เริ่มดำเนินการปิดด่านศุลกากรเมื่อวันที่ 18 ธ.ค. 68 จนถึงวันที่ 23 ก.พ. 69 ช่องทางศุลกากรของท่าเทียบเรือมีรถคอนเทนเนอร์ผ่านจำนวน 1,197 เที่ยว คิดเป็นปริมาณสินค้า 32,400 ตัน ขณะที่ช่องทางกำกับดูแลอื่น ๆ มีรถคอนเทนเนอร์ผ่านจำนวน 36,411 เที่ยว ปริมาณสินค้ารวม 828,400 ตัน โดยสินค้าหลักที่ผ่านด่าน ได้แก่ โพลีเอทิลีนความหนาแน่นต่ำ เนื้อสัตว์แช่เย็นและแช่แข็ง ยางพารา และกระดาษเคลือบ ทั้งนี้ ไม่พบกรณีสินค้าค้างหรือกระบวนการติดขัด ส่งผลให้ประสิทธิภาพการผ่านพิธีการศุลกากรของด่านเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง.

ในระยะต่อไป หน่วยงานบริหารด่านท่าเรือหยางผู่มีแผนยกระดับการบริหารจัดการด่านให้มีความละเอียดและเป็นระบบมากยิ่งขึ้น โดยจะเสริมสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานกำกับดูแลต่าง ๆ ในการติดตามการเคลื่อนย้ายสินค้าภายใต้การกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งปรับปรุงกระบวนการยื่นสำแดง ตรวจสอบ และปล่อยสินค้าออกจากเกาะ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานของด่าน “แนวที่สอง” รวมถึงยกระดับโครงสร้างพื้นฐานและระบบบริหารความเสี่ยง เพื่อรองรับการเติบโตของการค้าระหว่างประเทศในอนาคต

ผลกระทบด้านเศรษฐกิจต่อประเทศไทย และแนวทางการปรับตัวของภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการไทย

การพัฒนาและยกระดับด่านท่าเรือหยางผู่ภายใต้โครงการ Hainan FTP สะท้อนความพยายามของจีนในการสร้างศูนย์กลางการค้าระหว่างประเทศในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก โดยใช้นโยบายด้านภาษีและการอำนวยความสะดวกทางการค้า เช่น มาตรการ “ปลอดภาษีศุลกากร” และ “การแปรรูปเพิ่มมูลค่า” เพื่อดึงดูดการลงทุนและการค้าระหว่างประเทศ

สำหรับผู้ประกอบการไทย ไห่หนานอาจเป็นอีกช่องทางในการขยายความร่วมมือด้านการค้าและการลงทุน โดยเฉพาะสินค้าอาหาร เกษตร อาหารแปรรูป ยางพารา และวัตถุดิบอุตสาหกรรม อีกทั้งการพัฒนาระบบโลจิสติกส์และพิธีการศุลกากรของท่าเรือหยางผู่จะช่วยลดเวลาและต้นทุนการขนส่ง เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดจีนและภูมิภาค

อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการไทยควรติดตามความคืบหน้าโครงการ Hainan FTP รวมถึงศึกษากฎระเบียบด้านภาษี การนำเข้า และการแปรรูปสินค้า เพื่อใช้ประโยชน์จากมาตรการดังกล่าวได้อย่างเหมาะสม

ที่มา: https://www.ditp.go.th/post/bgm4o3cll4dj9iqyl6vviip6