ระบบไต่สวนจะให้ประโยชน์อะไรกับคุณทักษิณ ?

สัปดาห์ที่ผ่านมาเกิดข่าวศาลจะไต่สวนคุณทักษิณจนเป็นที่วิจารณ์ไปทั่ว
เรื่องนี้เริ่มต้นในวันที่ 22 ส.ค. 2566 เมื่อคุณทักษิณ ชินวัตร ถูกคำสั่งศาลให้จำคุก แต่ป่วยหนักทันที และถูกราชทัณฑ์ส่งไปรักษาตัวที่ชั้น 14 รพ. ตำรวจกลางดึกคืนนั้นจนเป็นความขัดแย้งในสังคม ฝ่ายหนึ่งมองว่า การส่งตัวไป รพ. ผิดขั้นตอนของกฎหมาย แต่อีกฝ่ายมองว่าถูกต้อง
วันที่ 19 ธ.ค. 2566 คุณชาญชัย อิสระเสนารักษ์ จึงร้องต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเพื่อให้ไต่สวนว่าผิดขั้นตอนหรือไม่ แต่ศาลไม่รับ
วันที่ 15 ก.พ. 2567 คุณชาญชัยร้องเป็นครั้งที่ 2 ศาลฯ ก็ไม่รับ ให้เหตุผลว่า คดีถึงที่สิ้นสุดแล้ว การบังคับโทษและอนุญาตให้ส่งตัวผู้ต้องขังไปรักษาตัวนอกเรือนจำเป็นอำนาจของราชทัณฑ์
วันที่ 10 ม.ค. 2568 คุณชาญชัยไม่หยุด เพิ่มข้อมูล และร้องอีกเป็นครั้งที่ 3
วันที่ 30 เม.ย. 2568 ศาลฯ ก็ไม่รับอีก ถูกตีตกด้วยเหตุผลว่า ผู้ร้องไม่ใช่คู่ความ ไม่มีส่วนได้ส่วนเสียในเรื่องที่ร้อง แต่ครั้งนี้กลับมีเรื่องเกินความคาดหมาย เมื่อศาลฯ ขอรับเรื่องนี้ไว้ทำการไต่สวนเองจนเป็นข่าวดังไปทั่วโดยให้เหตุผลด้วยคำกฎหมายว่า “เมื่อความปรากฏ”
ความหมายคือ การส่งคุณทักษิณไปรักษาที่ชั้น 14 เป็นความปรากฎที่ขัดแย้งอย่างชัดเจนไปทั่ว อาจมีการทำผิดขั้นตอน อาจมีการละเมิดอำนาจศาล หรืออาจทำผิดกฎหมาย
ในเมื่อศาลฯ เป็นผู้สั่งให้ถูกจำคุก ศาลฯ จึงควรไต่สวนให้เกิดข้อเท็จจริง ครั้งนี้ ศาลฯ สั่งให้ราชทัณฑ์ แพทย์ใหญ่ รพ. ตำรวจ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องหลายหน่วย และคุณทักษิณให้มาไต่สวนพร้อมแสดงหลักฐานภายใน 30 วัน หรือวันที่ 13 มิ.ย. 2568 เวลา 09.30 น.
ระบบไต่สวนของศาลฯ ต่างจากระบบกล่าวหา แต่ก็น่าจะให้ประโยชน์ต่อคุณทักษิณ

ก่อนปี พ.ศ. 2540 ประเทศไทยใช้ระบบกล่าวหา (Accusatorial System) อย่างเดียว
“ระบบกล่าวหา” ใช้กับศาลแพ่งและพาณิชย์ และศาลอาญา หมายถึง ผู้กล่าวหา (โจทย์) เป็นผู้แสวงหาพยานหลักฐานเพื่อพิสูจน์ให้ศาลเชื่อในข้อกล่าวหา ขณะที่ผู้ถูกกล่าวหา (จำเลย) จะเป็นผู้แสวงหาพยานหลักฐานอีกด้านหนึ่งเพื่อแก้ข้อกล่าวหา
ศาลในระบบกล่าวหาจะทำหน้าที่เป็นกลาง รับฟังเพียงอย่างเดียว ไม่มีการซักถาม
หน้าที่ซักถาม ซักค้าน เป็นของทนายทั้ง 2 ฝ่าย ฝ่ายใดทำได้ดีกว่า น่าเชื่อถือมากกว่า ศาลก็จะเชื่อฝ่ายนั้น และตัดสินให้ฝ่ายนั้นเป็นผู้ชนะ ทนายจึงมีความสำคัญในระบบกล่าวหามาก
ข้อดีของระบบกล่าวหาคือ ศาลไม่ซักถาม ปล่อยให้การต่อสู้เป็นไปตามความสามารถของทนายของทั้ง 2 ฝ่าย และตามพยานหลักฐานที่ทั้ง 2 ฝ่ายนำเสนอ ศาลจึงเป็นกลางมาก
ข้อเสียคือ ศาลอาจเห็นพิรุธ แต่ถามไม่ได้ และหากทนายไม่เก่งก็อาจเสียเปรียบ หรือหากทนายสร้างพยานหลักฐานลวงจนศาลเชื่อ และอาจตัดสินไปตามพยานหลักฐานที่ลวงนั้น
ฝ่ายถูกก็อาจเป็นผิด และฝ่ายผิดก็อาจเป็นถูก ระบบจึงให้มีศาลอุทธรณ์ และศาลฏีกา
หลังปี พ.ศ. 2540 ประเทศไทยมีรัฐธรรมนูญใหม่ มีองค์กรอิสระ เช่น ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และอื่น ๆ ซึ่งการดำเนินคดีจะต่างจากระบบกล่าวหา ระบบไต่สวน (Inquisitorial system) จึงถูกนำมาใช้ควบคู่กัน
“ระบบไต่สวน” คือ การให้ศาลลงมาแสวงหาข้อเท็จจริงได้ นอกจากผู้กล่าว (โจทย์) และผู้ถูกกล่าว (จำเลย) มีทนาย และมีพยานหลักฐานแล้ว ศาลยังมีอำนาจไต่สวนให้สิ้นข้อสงสัย
หากจะทำให้เห็นภาพง่าย ๆ ก็มองไปที่ภาพยนต์ “เปาบุ้นจิ้น” ซึ่งท่านเปาจะทำหน้าที่ถามโจทย์ จำเลย และพยานด้วยตนเองแถมยังมี “จั่นเจา” ลงไปสืบหาข้อเท็จจริงอีกด้วย
ข้อดีของระบบไต่สวนคือ ศาลซักถามเพื่อแสวงหาข้อเท็จจริงได้จึงใช้เวลาพิจารณาสั้น
ข้อเสียคือ คู่กรณีทุกฝ่าย และผู้ที่เกี่ยวข้องถูกซักถามหนัก ๆ ก็อาจมองศาลไม่เป็นกลาง
เมื่อราชทัณฑ์ส่งตัวคุณทักษิณไปชั้น 14 เป็นความขัดแย้งในสังคมที่ปรากฏจริง และเมื่อศาลฯ ลงมาไต่สวนเองจึงเป็นการลดความขัดแย้งในสังคมโดยการทำความจริงให้ปรากฏ
ราชทัณฑ์มีระเบียบของตน ในเมื่อราชทัณฑ์ยืนยันว่าทำถูกต้องตามระเบียบ แต่คนไม่เชื่อ และในเมื่อคุณทักษิณที่เป็นเพียงผู้ป่วยต้องถูกกล่าวหา ต้องมัวหมองเป็นสีเทา การไต่สวนครั้งนี้จึงทำให้ฝ่ายราชทัณฑ์ได้พิสูจน์ และเป็นโอกาสให้คุณทักษิณได้ฟอกตัวเองจากสีเทาให้เป็นขาว
เมื่อศาลฯ วินิจฉัยด้วยระบบไต่สวนแล้วเรื่องคงจบเร็ว คุณทักษิณย่อมได้ประโยชน์ชัดเจน เว้นแต่จะมีการสร้างพยานหลักฐานเท็จ และศาลฯ ตรวจพบจากการไต่สวนจนมีคำสั่งเป็นอื่น
ส่วนคำสั่งของศาลฯ จะเป็นอื่นอย่างไรก็สุดจะคาดเดา แต่ก็ทำให้ความขัดแย้งในสังคมลดลงโดยไม่มีใครรู้ว่า คำสั่งใหม่ของศาลฯ จะสร้างความขัดแย้งรอบใหม่หรือไม่ และอย่างไร ?

ดร. สิทธิชัย ชวรางกูร

(พื้นที่โฆษณา)
โฉนดแลกเงินด่วน ดอกเบี้ยเริ่มต้น 0.75% ต่อเดือน ถูกกฎหมาย
อนุมัติใน 3 วัน ทำสัญญาที่สำนักงานเขตที่ดิน ไม่เช็คบูโร
ติดต่อ https://inno-home.com/loan-lead/