เมื่อคุณธรรมและภาษีมารวมกันจะส่งผลอย่างไร ?

“คุณธรรม” เป็นเรื่องของคุณงามความดี ความซื่อสัตย์ ความมีเมตตากรุณา ความกตัญญู ความขยันหมั่นเพียร และความรับผิดชอบต่อสังคมของแต่ละบุคคลที่อยู่ภายในจิตใจ
หากไม่แสดงออกจะไม่มีใครรู้ว่า คนไหนมีคุณธรรม และมีมากหรือมีน้อยเพียงใด
“ภาษี” เป็นเรื่องของความสามารถที่แต่ละบุคคลมีไม่เท่ากัน บุคคลจึงช่วงชิงทรัพยากรได้ไม่เท่ากัน คนมีความสามารถมากก็ช่วงชิงทรัพยากรได้มาก ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรได้มาก และบริโภคได้มาก คนมีความสามารถน้อยช่วงชิงได้น้อย และคนไร้ความสามารถก็อาจไม่ได้อะไรเลย
ความไม่เท่าเทียมจึงเกิดขึ้นในทุกสังคม
“ภาษี” จึงเข้ามาสร้างความเท่าเทียมในสังคมภายใต้แนวคิดที่ว่า ผู้ใดมีความสามารถมาก ช่วงชิงทรัพยากรได้มาก มีรายได้มาก ทำกำไรมาก มีการบริโภคได้มาก ผู้นั้นต้องเสียภาษีมาก ผู้ใดมีความสามารถน้อย ทำกำไรได้น้อยก็เสียภาษีน้อย ส่วนคนไร้ความสามารถก็ไม่ต้องเสียภาษี
รัฐจะนำเงินภาษีไปช่วยเหลือคนจน คนไร้ความสามารถ สร้างถนน ไฟฟ้า น้ำประปา จ้างข้าราชการเพื่อบริการประชาชน ดูแลทรัพยากรต่าง ๆ และอื่น ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อคนทั้งประเทศ
“ภาษี” จึงเป็นระบบที่สร้างความเท่าเทียมให้เกิดขึ้นในทุกสังคม
แต่ภาษีก็เป็นรายจ่ายที่ทำให้กำไรลดลง กฎหมายจึงมีข้อยกเว้นและลดหย่อนเพื่อจูงใจจนเกิดแนวคิด “บริหารภาษี” เพื่อสร้างธุรกรรมการเสียภาษีให้ต่ำที่สุดตามช่องทางของกฎหมาย
ตัวอย่างเช่น บุคคลที่ได้กำไรจากการขายต้องเสียภาษี แต่หากของที่ขายเป็นหุ้น และขายในตลาดหลักทรัพย์ในนามบุคคลธรรมดา บุคคลที่ขายจะได้รับการยกเว้นภาษี เจ้าของกิจการบางคนจึงบริหารภาษีด้วยการกู้เงินของกิจการตนเอง นำไปซื้อหุ้นในนามบุคคลธรรมดา และนำไปขายในตลาดหลักทรัพย์เพื่อใช้ช่องทางกฎหมายให้ได้รับการยกเว้นภาษีจากกำไร เป็นต้น
แต่เมื่อ “ภาษี” มี “คุณธรรม” นำหน้า การบริหารภาษีจึงต้องคิดใหม่ ทำใหม่ทันที

วันที่ 17 พ.ย. 2568 ศาลฎีกาอ่านคำพิพากษาที่ทำให้วงการบริหารภาษีช๊อกจากธุรกรรมที่ซับซ้อนของคุณทักษิณ ชินวัตร ซึ่งพอจำแนกได้ 3 ประเด็นใหญ่ให้เข้าใจง่าย ๆ ดังนี้
1. ปี พ.ศ. 2542 คุณทักษิณกำลังเข้าสู่การเมือง อาจมีความกังวลต่อทรัพย์สินที่ต้องสำแดงจึงโอนหุ้น Shin Corp ของคุณทักษิณไปเป็นชื่อ Ample Rich ซึ่งเป็นบริษัทของคุณทักษิณเอง แต่จดทะเบียนใน British Virgin หมู่เกาะที่ปลอดภาษีในราคาพาร์หุ้นละ 10 บาท
2. ปี พ.ศ. 2548 Ample Rich ขายหุ้นดังกล่าวนอกตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยให้กับบุตรคุณทักษิณในราคาหุ้นละ 1 บาท แล้วหุ้นก็ถูกนำเข้าตลาดหลักทรัพย์เพื่อเตรียมการขาย
3. ปี พ.ศ. 2549 บุตรคุณทักษิณขายหุ้น Shin Corp ให้แก่กลุ่ม Temasek Singapore ในราคาหุ้นละ 49.25 บาท เป็นการขายในตลาดหลักทรัพย์ในนามบุคคลธรรมดาที่ได้รับยกเว้นภาษี
ทั้ง 3 ประเด็นข้างต้นยังมีธุรกรรมย่อยอีกมาก แต่ทุกธุรกรรมคล้ายเตรียมการที่สอดคล้อง
หากมองราคาขาย 49.25 บาท ทุน 1 บาท กำไร 48.25 บาทจะเป็นเงินน้อย แต่จำนวนหุ้นที่มีมากถึง 1,487 ล้านหุ้น ตัวเลขกำไรที่มีมากถึง 7 หมื่นกว่าล้านบาททำให้สรรพากรเหลียวมอง
เมื่อเรื่องสู่ศาล ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ตัดสินให้คุณทักษิณชนะ คนในวงการรู้ดีว่า มันคือการบริหารภาษี แต่พอถึงศาลฎีกากลับตัดสินให้คุณทักษิณแพ้ ต้องจ่ายภาษีและเบี้ยปรับที่มากถึง 17,600 ล้านบาทด้วยเหตุผลที่คนส่วนใหญ่ไม่เคยได้ยินมาก่อนว่า “ขาดคุณธรรมทางภาษี”
หากมองในมุมความสามารถที่คุณทักษิณมีมากกว่าคนอื่น เข้าถึงสัปทานรัฐง่ายกว่าคนอื่น คุณทักษิณก็ควรมีจิตใจที่จะเสียภาษีมากกว่าคนอื่นตามความหมายของคุณธรรมและภาษี
คำตัดสินของศาลฎีกาครั้งนี้ทำให้วงการบริหารภาษีต้องมองให้กว้างขึ้นทันที ศาลฯ ไม่ได้มองช่องทางที่เดินตามกฎหมายอย่างเดียว แต่มองเจตนารมณ์ของทุก ๆ ธุรกรรมประกอบด้วย
คุณธรรมทางภาษีจึงไม่น่าจะเกี่ยวเฉพาะวงการหุ้น แต่น่าจะเกี่ยวกับการนำเข้า การส่งออก และทุกวงการ เช่น การใช้สิทธิประโยชน์ภาษีตาม FTA (Free Trade Agreement) หรือ BOI (Board Of Investment) หรือการเปลี่ยนพิกัดอัตราศุลกากรเพื่อให้ได้ยกเว้นหรือลดหย่อนภาษี เป็นต้น
หากธุรกรรมที่เกิดขึ้นมีเจตนารมณ์จะหลบเลี่ยงภาษี แม้ธุรกรรมจะผ่านไปหลายปี แต่หากยังไม่ขาดอายุความ ข้อกล่าวหาขาดคุณธรรมทางภาษีก็อาจถูกยกขึ้นมา
คุณธรรมทางภาษีจึงเป็นสิ่งที่คนบริหารภาษีควรคิดทุกครั้งที่คิดจะทำภาษีให้ต่ำลง.

ดร. สิทธิชัย ชวรางกูร

(พื้นที่โฆษณา)
โฉนดแลกเงินด่วน ดอกเบี้ยเริ่มต้น 0.75% ต่อเดือน ถูกกฎหมาย
อนุมัติใน 3 วัน ทำสัญญาที่สำนักงานเขตที่ดิน ไม่เช็คบูโร
ติดต่อ https://inno-home.com/loan-lead/