ทำไมกัมพูชาจึงอยากนำพื้นที่ทับซ้อนขึ้นสู่ศาลโลก ?

“ศาลโลก” เป็นคำไม่เป็นทางการที่คนไทยเรียก
คำที่ใช้เป็นทางการคือ “ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ” หรือ ICJ (International Court of Justice) ก่อตั้งโดยองค์กรของสหประชาชาติ หรือ UN (United Nation) ในปี พ.ศ. 2488
ศาลโลกมีหน้าที่หลัก 2 ประการ คือ (ThaiPbs Online เผยแพร่ 05 มิ.ย. 2568)
1. ตัดสินข้อพิพาททางกฎหมายระหว่างประเทศของสมาชิก
2. ให้คำปรึกษาความเห็นทางกฎหมายแก่ประเทศสมาชิก
สำนักงานของศาลโลกอยู่ในกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ มีสมาชิก 193 ประเทศรวมไทย การตัดสินข้อพิพาทจะใช้เสียงส่วนใหญ่ขององค์คณะผู้พิพากษาที่มี 15 คน ซึ่งมาจากการเลือกตั้งโดยสมัชชาใหญ่และคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ
องค์คณะ 15 คนในปัจจุบันมาจาก 15 ประเทศได้แก่ โซมาเลีย จีน สโลวาเกีย ฝรั่งเศส โมร็อกโค บราซิล สหรัฐ อูกันดา อินเดีย จาไมกา ออสเตรเลีย รัสเซีย เลบานอน ญี่ปุ่น และเยอรมัน
ประเทศที่จะนำเรื่องขึ้นฟ้องร้องต่อศาลโลกต้องมี 2 เงื่อนไข คือ
1. ประเทศผู้กล่าวหาและผู้ถูกกล่าวต้องเป็นสมาชิก UN
2. ทั้งประเทศผู้กล่าวหาและผู้ถูกกล่าวหาต้องยอมรับอำนาจของศาลโลก การยอมรับแต่ละครั้งมีอายุ 10 ปี หากไม่ยอมรับ ไม่สนใจ ศาลโลกจะเป็นเพียงศาลพระภูมิที่เข้ามายุ่งเกี่ยวไม่ได้
ทั้งกัมพูชาและไทยต่างก็เป็นสมาชิก UN จึงผ่านเงื่อนไขข้อที่ 1
แต่เงื่อนไขข้อที่ 2 ไทยเคยรับอำนาจศาลโลกครั้งสุดท้ายในปี พ.ศ. 2493 ซึ่งจะครบ 10 ปีใน พ.ศ. 2503 แต่ก็ถูกกัมพูชาฟ้องในคดีปราสาทเขาพระวิหารในปี พ.ศ. 2502 ก่อนที่จะครบ 10 ปีเพียง 7 เดือน และถูกตัดสินในปี พ.ศ. 2505 ให้ตัวปราสาทเป็นของกัมพูชาด้วยคะแนน 9 ต่อ 3
จากนั้นประเทศไทยก็ไม่ยอมรับอำนาจศาลโลกอีกเลย

องค์คณะผู้พิพากษามี 15 คน ทุกคนยึดหลักกฎหมายเหมือนกัน
แต่ที่ต่างกันคือ ทั้ง 15 คนมาจากวัฒนธรรรมต่างกันจึงมีมุมมองในดินแดนที่พิพาทต่างกัน เช่น กรณีประสาทเขาพระวิหาร ไทยถือแผนที่สัดส่วน 1 ต่อ 50,000 ที่ตัวปราสาทอยู่ในเขตไทย แต่กัมพูชาถือแผนที่สัดส่วน 1 ต่อ 200,000 ที่ฝรั่งเศสเป็นผู้จัดทำโดยตัวประสาทอยู่ในเขตกัมพูชา
ในอดีต กัมพูชาเคยเป็นประเทศในอาณานิคมของฝรั่งเศสมาก่อน
เมื่อกัมพูชาใช้แผนที่ที่ฝรั่งเศสทำตั้งแต่สมัย ร. 5 โดยไทยไม่เคยคัดค้านมาก่อน ทำให้องค์คณะผู้พิพากษาเสียงข้างมากเอนไปทางกัมพูชา และถือว่า “การนิ่งคือการยอมรับ”
ในที่สุดก็ตัดสินให้กัมพูชาชนะโดยไม่พิจาณาแผนที่ของไทย และไม่ลงตรวจพื้นที่จริง
จากนั้น กัมพูชาก็พยายามยึดพื้นที่ทับซ้อนอื่นจนปี พ.ศ. 2543 ก็เกิดการเจรจากัน และแก้ปัญหาโดยการจัดตั้งคณะกรรมาธิการให้มาปักปันเขตแดนร่วมกันแทนการนำขึ้นสู่ศาลโลก
พื้นที่ไหนที่คณะกรรมาธิการยังตกลงกันไม่ได้ก็ให้คาไว้เป็นพื้นที่ทับซ้อนโดยไม่รุกล้ำ
การตกลงร่วมกันจัดทำเป็นบันทึก หรือ MOU แต่อยู่ ๆ กัมพูชาก็พยายามเรียกร้องพื้นที่ทับซ้อนเพิ่มอีก 4 แห่งคือ ปราสาทตาเมือนธม ตาเมือนโต๊ด ตาควาย และสามเหลี่ยมมรกต
การเรียกร้องรุนแรงขึ้นในปี พ.ศ. 2568 โดยกัมพูชาจะนำเรื่องขึ้นสู่ศาลโลก ไม่ใส่ใจ MOU และต้องการให้ใช้แผนที่ 1 ต่อ 200,000 ที่เคยชนะในกรณีปราสาทเขาพระวิหารมาแล้ว
หากพิจารณาองค์คณะผู้พิพากษา 15 คนที่มีฝรั่งเศสอยู่ด้วยก็พอมองออกว่า กัมพูชาคาดหวังฝรั่งเศสจะเป็นต้นทางให้ผู้พิพากษาอื่นเอนเอียงไปทางกัมพูชาจนมีโอกาสชนะอีกครั้ง
ปัจจุบัน ผู้นำกัมพูชาต้องการคะแนนนิยม อยากชนะการเลือกตั้งในประเทศครั้งหน้า และเมื่อผู้นำไทยมีสภาพเป็นหลานที่อ่อนประสบการณ์กว่าผู้นำกัมพูชาที่เป็นลุง (Uncle) การมุ่งตีไทยเพื่อให้ชาวกัมพูชาเดือดร้อน ให้พึ่งพาผู้นำ ให้ได้คะแนนนิยมจึงทำให้ผู้นำกัมพูชามีแต่ได้กับได้
ในเมื่อไทยไม่ยอมรับอำนาจศาลโลกมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2503 ไทยจึงควรนิ่งเฉย ไม่ลงนามในบันทึกใด ๆ เพิ่มเติม เพียงปกป้องพื้นที่ทับซ้อนมิให้ฝ่ายใดรุกล้ำ และไม่ใส่ใจคำยั่วยุของกัมพูชาเพื่อนำข้อขัดแย้งไปสู่ศาลโลกด้วยคำว่า “โจรเท่านั้นที่ไม่กล้าไปศาล”
หากไทยหลงกล เดินตามเกม แสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัว พูดไม่ดี หรือแสดงท่าทียอมรับอำนาจศาลโลกจนถูกใช้เป็นหลักฐาน ไทยก็อาจเสียพื้นที่ทับซ้อนได้ง่าย ๆ
ความขัดแย้งครั้งนี้จึงเป็นบทพิสูจน์ความสามัคคีของคนไทย พิสูจน์ความรู้ ความสามารถของผู้นำไทยที่จะทำให้ไทยมีแต่เสียกับเสีย หรือจะพลิกสถานการณ์ให้กลับมาเป็นได้อย่างไร.

ดร. สิทธิชัย ชวรางกูร

(พื้นที่โฆษณา)
โฉนดแลกเงินด่วน ดอกเบี้ยเริ่มต้น 0.75% ต่อเดือน ถูกกฎหมาย
อนุมัติใน 3 วัน ทำสัญญาที่สำนักงานเขตที่ดิน ไม่เช็คบูโร
ติดต่อ https://inno-home.com/loan-lead/