รัฐบาลอิตาลีไฟเขียวโครงการสร้างสะพานแขวนข้ามช่องแคบเมสซีนา (Messina) เชื่อมเกาะซิซิลี (Sicily) เข้ากับแผ่นดินใหญ่ โดยมีมูลค่าโครงการกว่า 13,500 ล้านยูโร และจะถือเป็นสะพานแขวนที่ยาวที่สุดโลก แม้เผชิญเสียงคัดค้านจากความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม ความมั่นคง และอิทธิพลมาเฟียก็ตาม

คณะกรรมการเพื่อการวางแผนเศรษฐกิจและการพัฒนาที่ยั่งยืน (CIPESS) ซึ่งมีตัวแทนจากหลายกระทรวงมาร่วมทำงานเพื่อประสานนโยบาย และกำกับการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเชิงยุทธศาสตร์ มีมติอนุมัติโครงการเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2568 โดยกระทรวงคมนาคมอิตาลียืนยันว่าแผนดังกล่าวถือเป็นตัวเร่งพัฒนา (“an accelerator for development”) สำหรับภาคใต้ของอิตาลี ที่เป็นภูมิภาคที่มีการเติบโตทางเศรษฐกิจและรายได้ต่ำกว่าภาคเหนือและกลางของอิตาลี โดยเริ่มร่างกระบวนการก่อสร้างภายในฤดูร้อน 2568 นี้ และคาดว่าโครงการก่อสร้างจริงจะเริ่มในปี 2569 และตั้งเป้าแล้วเสร็จภายในปี 2576

รัฐบาลอิตาลีเคยเสนอโครงการก่อสร้างสะพานดังกล่าวครั้งแรกในปี 2512 แต่ถูกปัดตกไป และมีการรื้อฟื้นโครงการอีกครั้งภายใต้รัฐบาลของนาง Giorgia Meloni โดยในปี 2566 ได้ระบุว่า โครงการนี้ถือเป็นความท้าทายสำหรับอิตาลีเป็นอย่างมาก แต่ถือเป็นโครงการที่สมเหตุสมผล เป็นการลงทุนเพื่อปัจจุบันและอนาคตของอิตาลีและเป็นโครงสร้างพื้นฐานเชิงยุทธศาสตร์สำหรับการพัฒนาภาคใต้ของอิตาลีและประเทศอิตาลีโดยรวม

โครงการสะพานแขวนช่องแคบเมสซีนาจะมีความยาวเกือบ 3.7 กิโลเมตร โดยช่วงสะพานแขวนกลางยาวถึง 3.3 กิโลเมตร แซงหน้าสถิติสะพานแขวน Çanakkale ของตุรกีที่เปิดใช้เมื่อปี 2565 โครงสร้างประกอบด้วยถนน 4 เลน และทางรถไฟรางคู่ สามารถรองรับรถยนต์ 6,000 คันต่อชั่วโมง และรถไฟ 200 ขบวนต่อวัน นอกจากนี้ รัฐบาลอิตาลีระบุว่าสะพานดังกล่าวจะถูกจัดเป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านความมั่นคง เนื่องจากสามารถใช้เป็นเส้นทางยุทธศาสตร์ของ NATO ในการเคลื่อนย้ายกำลังพลและยุทโธปกรณ์ไปยังแนวป้องกันทางใต้ ซึ่งช่วยให้อิตาลีบรรลุเป้าหมายด้านงบกลาโหมตามที่ NATO ได้กำหนดไว้

อย่างไรก็ตาม องค์กรด้านสิ่งแวดล้อมก็ได้ยื่นคำร้องต่อสหภาพยุโรป โดยแสดงความกังวลถึงผลกระทบต่อเส้นทางอพยพของนกอพยพ และตั้งคำถามว่า การศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมยังไม่เพียงพอที่จะชี้ชัดว่าโครงการนี้มีความจำเป็นเพื่อสาธารณะ นอกจากนี้ยังมีข้อกังวลเกี่ยวกับการแทรกแซงของมาเฟีย แม้ในกฤษฎีกาโครงการรัฐบาลจะพยายามให้อำนาจกระทรวงมหาดไทยกำกับมาตรการต่อต้านมาเฟีย แต่ประธานาธิบดีอิตาลี นาย SergioMattarella ยืนกรานว่าโครงการนี้อยู่ภายใต้กฎหมายต้านมาเฟียที่ใช้กับโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ทุกประเภท เพื่อป้องกันไม่ให้การกำกับดูแลได้รับการแทรกแซง

โครงการนี้มอบหมายให้บริษัท WeBuild ของอิตาลี ซึ่งเคยชนะการประมูลตั้งแต่ปี 2549 แต่ถูกยกเลิกในปี 2556 ก่อนจะกลับมาดำเนินการอีกครั้ง ทั้งนี้ WeBuild ยังเป็นผู้สร้างสะพาน Çanakkale ในตุรกี ซึ่งจะเป็นต้นแบบวิศวกรรมให้กับการก่อสร้างสะพานเมสซีนา สำหรับข้อกังวลด้านแผ่นดินไหว เนื่องจากพื้นที่นี้เคยประสบแผ่นดินไหวใหญ่เมื่อปี 2451 WeBuild ชี้แจงว่าสะพานแขวนนี้จะมีความทนทานต่อแรงสั่นสะเทือนมากกว่าสะพานรูปแบบอื่น และมีตัวอย่างการก่อสร้างในพื้นที่เสี่ยง เช่น ญี่ปุ่น ตุรกี และแคลิฟอร์เนีย เป็นต้น

ในด้านเศรษฐกิจ รายงานวิเคราะห์ของ Unimpresa สมาพันธ์ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมของอิตาลี ระบุว่า การลงทุน 13 พันล้านยูโรในการสร้างสะพานข้ามช่องแคบเมสซินาจะสร้างรายได้จากค่าผ่านทางและการขนส่งทางรถไฟอยู่ระหว่าง 535–800 ล้านยูโร/ปี ส่งผลให้มีกำไรปฏิบัติการประมาณ 100 ล้านยูโรต่อปี และคาดว่าใน 30 ปีข้างหน้า กำไรสะสมจะอยู่ราว 3 พันล้านยูโร ซึ่งคิดเป็นเพียง 23–25% ของมูลค่าการลงทุนทั้งหมดเท่านั้น

ด้านผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจในภูมิภาคยังถือว่าจำกัด โดยคาดว่าการสร้างสะพานจะส่งผลต่อ GDP ของแคว้นซิซิลีต่ำกว่า 1% ต่อปี และของแคว้น Calabria ระหว่าง 1.4–2.3% ต่อปี อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของโครงการไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนประชากร แต่ขึ้นอยู่กับปริมาณสินค้าและการพัฒนาระบบโลจิสติกส์ที่เชื่อมต่อทั้งท่าเรือ สถานีขนส่ง และเครือข่ายทางรถไฟ เพื่อให้สะพานสามารถเป็น Logistics Hub ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนสำหรับการขนส่งระหว่างประเทศ

ความคิดเห็นของสคต. ณ เมืองมิลาน

1. ปัจจุบัน สินค้าอาหารไทยส่วนใหญ่ที่เข้ามาอิตาลีมักกระจายตัวไปทางตอนเหนือ เช่น ผ่านท่าเรือเจนัว (Genova) ซึ่งเป็นท่าเรือที่ใหญ่ที่สุดในอิตาลี หรือนำเข้าทางอากาศผ่านสนามบินมิลาน-มัลเปนซา (Milano Malpensa) ซึ่งเป็นช่องทางหลักของการค้าส่งออก แต่ในภาคใต้ของอิตาลียังมีศักยภาพที่สามารถพัฒนาเพิ่มขึ้นได้ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีแหล่งท่องเที่ยวทางทะเล เช่น เมืองเนเปิลส์ (Naples) เมือง Salerno และเกาะซิซิลี ซึ่งมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากและผู้บริโภคที่พร้อมเปิดรับวัฒนธรรมอาหารใหม่ๆ ทั้งนี้ สินค้าที่มาถึงท่าเรือซิซิลี มักต้องใช้เรือเฟอร์รี่ข้ามไปยังอิตาลีแผ่นดินใหญ่ ซึ่งอาจไม่สะดวกและเพิ่มต้นทุนการขนส่ง การสร้างสะพานแขวนข้ามช่องแคบเมสซีนาและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งในอิตาลีตอนใต้จะช่วยแก้ไขปัญหานี้และเพิ่มความสะดวกในการขนส่งสินค้าได้

2. อย่างไรก็ตาม การเจาะตลาดอิตาลีทางตอนใต้ยังเผชิญข้อจำกัดหลายประการที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือจำนวนคนไทยในภูมิภาคนี้ยังน้อย ทำให้ความนิยมและความรู้จักอาหารไทยยังจำกัด นอกจากนี้ วัฒนธรรมอาหารท้องถิ่นทางใต้ยังคงแข็งแกร่งเป็นอย่างมาก ส่งผลให้ตลาดบริโภคอาหารต่างชาติ โดยเฉพาะอาหารเอเชีย ยังขยายตัวได้ช้าเมื่อเทียบกับภาคเหนือของประเทศ

3. การลงทุนในธุรกิจอาหารไทย เช่น การเปิดร้านอาหารไทย หรือการจำหน่ายสินค้าอาหารไทยควบคู่กับการเผยแพร่วัฒนธรรมอาหารไทย อาจช่วยกระตุ้นความสนใจของผู้บริโภคท้องถิ่นและนักท่องเที่ยวได้ นอกจากนี้ การทำกิจกรรมส่งเสริมการรับรู้ เช่น การจัดงานชิมอาหารไทย หรือแคมเปญส่งเสริมวัฒนธรรมอาหารไทย จะช่วยสร้างการรับรู้และภาพลักษณ์ที่ดีให้กับสินค้าไทย ซึ่งในระยะยาวอาจช่วย ขยายมูลค่าการส่งออกสินค้าอาหารไทยไปยังอิตาลีตอนใต้ และกระจายความเสี่ยงจากตลาดเหนือที่มีการแข่งขันสูง

ที่มา: https://www.ditp.go.th/post/ayh4xudeedhxm4avk8t8yue7