Hard Power ต่างจาก Soft Power อย่างไร ?

หากจะให้เข้าใจง่าย ๆ ก็ควรเริ่มจาก Soft Power ที่อยู่ตรงข้ามก่อน
ราวปี ค.ศ. 1975 (พ.ศ. 2518) สหรัฐแพ้สงครามเวียดนาม พอปี ค.ศ. 1980 (พ.ศ. 2523) ดร. โจเซฟ ไนย์ (Dr. Joseph S. Nye, Jr.) ศาสตราจารย์ด้านรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดเกิดข้อสงสัยว่า สหรัฐทุ่มเทกำลังทหารมากมายในสงครามเวียดนาม แต่กลับแพ้อย่างหมดรูป
ทั้งที่แพ้ แต่ทำไมคนต่างชาติยังนิยม ยังชื่นชมสหรัฐ ยังดูหนัง ฟังเพลง และย้ายไปสหรัฐ ?
ดร. ไนย์ ศึกษา และได้คำตอบว่า มันเกิดจากวัฒนธรรมที่คนอเมริกันร่วมกันสร้าง ร่วมกันแสดงออกจนสังคมมีเสรีภาพ และเกิดค่านิยมทางการเมืองที่เป็นประชาธิปไตย ไม่ใช่รัฐบาลสร้าง
ดร. ไนย์ มองว่าความชื่นชมนี้ไม่ได้เกิดจากการชี้นำ ไม่ได้เกิดจากการใช้อำนาจแข็งกร้าวของรัฐ หรือ Hard Power แต่เกิดจากประชาชนที่แสดงออกอย่างเป็นธรรมชาติด้วยอำนาจอ่อน
ดร. ไนย์ จึงใช้คำว่า “Soft Power” เพื่ออธิบายให้รัฐบาลสหรัฐเข้าใจ และให้ปล่อยอำนาจอ่อนนี้ทำหน้าที่ของมันในการสร้างอำนาจทางเศรษฐกิจให้สหรัฐ แต่ไม่สำเร็จ ตลอดเวลาที่ผ่านมา สหรัฐยังใช้กำลังทหารและใช้อำนาจที่แข็งกร้าวในการต่อสู้บนเวทีโลก (ดร. สมเกียรติ อ่อนวิมล)
“Soft Power” แปลตามตัวอักษรหมายถึง “อำนาจอ่อน” หรือ “อำนาจละมุน”
แต่ในความหมายของ ดร. ไนย์ หมายถึง ความสามารถในการโน้มน้าวใจผู้อื่นให้เต็มใจทำตามโดยไม่มีการบังคับ ไม่มีการชี้นำ ไม่ใช้อำนาจทางเศรษฐกิจ ไม่ใช้อำนาจทางทหาร แต่เป็นการสร้างความน่าดึงดูดใจให้เกิดความชื่นชม ผ่านทางวัฒนธรรม (Culture) ค่านิยมทางการเมือง (Political Values) และนโยบายต่างประเทศ (Foreign Policies)
เมื่อคนต่างชาติพบเห็น ถูกดึงดูด นิยม ชมชอบ และทำตามก็จะเป็น Soft Power

Soft Power เกิดจากประชาชนที่ร่วมมือกันโดยธรรมชาติจนคนต่างชาตินิยม ชมชอบ และทำตาม แต่ Hard Power เกิดจากผู้มีอิทธิพลชี้นำ บังคับ หรือใช้อำนาจทางเศรษฐกิจให้ทำตาม
ในด้านวัฒนธรรม ประเทศไทยมีประเพณีและวัฒนธรรมมากมาย เป็นพลังที่ไม่มีการชี้นำ ไม่มีการบังคับจากรัฐ เกิดจากประชาชนโดยธรรมชาติ เช่น อาหารไทย สงกรานต์ไทย การไหว้ การแต่งกายชุดไทย ชุดนักเรียนหญิงของไทย กางเกงมวยไทย กางเกงช้าง ผ้าขาวม้า ยาดม และอื่น ๆ อีกมากที่ชาวต่างชาติพบเห็น นิยม และทำตามมานาน
แต่พอมีรัฐเข้ามาเกี่ยวข้องอย่างออกหน้าก็อาจไม่เป็น Soft Power ได้ง่าย ๆ
ในด้านการเมือง การเลือกตั้งทุกระดับของไทยส่วนใหญ่มีเงินเข้ามาเกี่ยวข้อง มีการชี้นำจากผู้มีอิทธิพล มีผลประโยชน์ต่างตอบแทน การขึ้นสู่ตำแหน่งรัฐมนตรีต่าง ๆ ส่วนใหญ่ไม่มีความรู้ ไม่มีความสามารถ แต่เป็นเพียงตัวแทนกลุ่มผลประโยชน์
ค่านิยมทางการเมืองของไทยในสายตาคนต่างชาติจึงไม่น่าจะใช่ Soft Power
ในด้านนโยบายต่างประเทศเป็นเรื่องของรัฐชัดเจน แม้รัฐจะมีนโยบายต่างประเทศที่ดี แต่การผลักดันให้นโยบายได้รับการปฏิบัติ ให้เป็นที่นิยมชมชอบในต่างประเทศกลับไม่โดดเด่น
ทั้ง 3 ช่องทางคือที่มาของ Soft Power ของไทยตามแนวคิดของ ดร. ไนย์
แต่วันนี้ การเมืองและการต่างประเทศของไทยมีสภาพที่ถอยห่างจาก Soft Power มากขึ้นเรื่อย ๆ ในสายตาคนต่างชาติที่เห็นการชี้นำจึงอาจเป็น Hard Power แทนที่
ประเทศไทยจึงเหลือแต่วัฒนธรรมที่ยังเป็นที่ชื่นชมของต่างชาติจนเป็น Soft Power
แต่พอมีการเมืองเข้ามาผลักดันอย่างออกหน้า มีการใช้เงินเป็นพันล้าน และมีอิทธิพลชี้นำ ในสายตาของต่างชาติ และในความหมายของ ดร. ไนย์ อาจกลายเป็น Hard Power แทนที่
การส่งเสริม Soft Power ที่ดีจึงควรทำอย่างลับ ๆ อาจใช้เงินมากได้ แต่ไม่ประชาสัมพันธ์ว่าเป็น Soft Power เช่น รัฐรณรงค์ให้เคารพกฎจราจร ให้มีความกตัญญูที่ถูกต้องต่อประเทศ ต่อผู้มีพระคุณ การไหว้ที่ถูกต้อง การยิ้ม การใช้เสื้อผ้าไทย อาหารไทย หรือสงกรานต์ที่ถูกต้อง เป็นต้น
รัฐเพียงทำให้เกิดวัฒนธรรมและประเพณีที่ถูกต้อง ทำให้คนไทยมีส่วนร่วมมาก ๆ ร่วมด้วยความสมัครใจ ให้คนต่างชาติเห็น ชื่นชม ทำตาม เพียงเท่านี้ Soft Power ก็เกิดขึ้นโดยธรรมชาติ
แต่หากใช้เงินชี้นำและประชาสัมพันธ์ว่าเป็น Soft Power จนประชาชนต่อต้าน ไม่เห็นด้วย ทั้งที่เป็น Soft Power ดี ๆ อยู่แล้วก็อาจกลายเป็น Hard Power แทนที่อย่างน่าเสียดาย
Hard Power และ Soft Power เป็นอำนาจเหมือนกัน แต่ Hard Power เป็นอำนาจแข็งที่เข้าไปบงการ ชี้นำ หรือใช้เงินอย่างออกหน้า และไม่เกิดความนิยมชมชอบจากผู้พบเห็น.

ดร. สิทธิชัย ชวรางกูร

(พื้นที่โฆษณา)
โฉนดแลกเงินด่วน ดอกเบี้ยเริ่มต้น 0.75% ต่อเดือน ถูกกฎหมาย
อนุมัติใน 3 วัน ทำสัญญาที่สำนักงานเขตที่ดิน ไม่เช็คบูโร
ติดต่อ https://inno-home.com/loan-lead/